Auteurs- en portretrecht, waar moet je op letten?

Man is stealing Idea. Vector flat illustration“Waar ik de afbeeldingen heb gevonden? Op internet! Ze passen echt perfect bij de inhoud van mijn boek.” Dit krijgen wij regelmatig te horen van auteurs, maar vaak moeten wij ze laten weten dat deze afbeeldingen niet zomaar gebruikt kunnen worden. Dat een afbeelding op het internet staat, wil namelijk niet altijd zeggen dat ze vrij zijn van rechten. Bijna alle afbeeldingen van fotografen, ontwerpers en kunstenaars zijn immers beschermd door het auteursrecht. Maar hoe zit het nu eigenlijk met het auteursrecht?

Afbeeldingen van het internet
Heb je afbeeldingen op het internet gevonden die perfect passen bij jouw boek, dan zul je voor het gebruik hiervan altijd schriftelijke toestemming moeten vragen.  Sommige ontwerpers vragen hier ook een vergoeding voor. Zou je de afbeeldingen zonder toestemming gebruiken, dan kan je dat veel geld kosten (boete + schadevergoeding). In sommige gevallen loop je zelfs het risico op celstraf die je tot vier jaar van de straat kan houden. Dat is niet niks!

Om vervelende situaties te voorkomen, biedt Boekscout de mogelijkheid om een coverfoto voor je te regelen. Op Fotolia mag elke auteur die bij ons zijn/haar boek uitgeeft, (uiteraard: gratis) een afbeelding voor de cover uitzoeken. Wij regelen vervolgens de toestemming door de afbeelding aan te schaffen. Op die manier ben je er zeker van dat de rechten goed zijn geregeld. En doordat wij bijhouden welke afbeeldingen er al zijn gekozen, heb je altijd een originele cover! In de blog over originele covers vind je meer informatie over het kiezen van de juiste cover.

Openbare kunstwerken en gebouwen
Heb je het idee om een foto van een openbaar gebouw of kunstwerk op te nemen in je boek of als coverafbeelding te gebruiken, dan zijn er andere regels van toepassing. Hierbij is het belangrijk dat je niet alleen het kunstwerk of het gebouw duidelijk in beeld hebt gebracht, maar ook de omgeving. Is dit het geval, dan mag je deze afbeelding gebruiken zonder schriftelijke toestemming. Het is dus heel belangrijk dat je goed kunt zien waar het kunstwerk of het gebouw precies staat.

Foto’s/illustraties uit bestaand werk
De auteursrechten komen na het overlijden van de kunstenaar in handen van de erfgenamen. Deze rechten vervallen pas 70 jaar daarna, mits dit anders is bepaald door de rechter. Je moet dus te weten zien te komen hoe lang het geleden is dat de betreffende kunstenaar is overleden. En:  is er een gerechtelijke uitspraak  gedaan over de auteursrechten.

People AvatarsPortretrecht
Het portretrecht is een andere belangrijke factor om rekening mee te houden. Eenieder die staat afgebeeld op een foto kan hier in principe aanspraak op maken. Een foto met daarop herkenbare personen mag je daarom niet zomaar publiceren. De geportretteerden dienen hier in een aantal gevallen schriftelijk toestemming voor te geven.

Dit kan nauwer luisteren dan je misschien beseft. Het portretrecht onderscheidt namelijk in opdracht en niet in opdracht gemaakte foto’s. Wie op in opdracht gemaakte foto’s staat afgebeeld, mag publicatie ervan tegenhouden. Gaat het om niet in opdracht gemaakte foto’s, dan kan de geportretteerde alleen in bepaalde gevallen bezwaar maken tegen publicatie. Je kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan schending van de privacy. Ook BN’ers en andere bekende wereldburgers kunnen in sommige gevallen bezwaar maken tegen de publicatie van foto’s waarop zij zijn afgebeeld.

Bij in opdracht gemaakte foto’s moet naast de geportretteerde ook de fotograaf toestemming geven voor publicatie. Ook als jij zelf de opdrachtgever bent, geldt dat. Laat je bijvoorbeeld een leuke foto van jezelf maken voor de achterkant van je boek, en betaal je de fotograaf daarvoor, regel dan op voorhand dat je voor dat geld die foto ook mag publiceren! Anders heb je kans achteraf tegen vervelende verrassingen aan te lopen.

Advies
Als auteur sta je doorgaans niet stil bij al dat ‘gedoe’ over de rechten van anderen. Maak je niet ongerust. Wij hebben de kennis in huis. Vraag ons dus gerust om advies!

Over Boekscout

Boekscout is in de eerste plaats een uitgeverij. We zijn gek op boeken en we ruimen ook graag een plaatsje in voor dat van jou. Stuur ons je manuscript gerust toe via www.boekscout.nl
Dit bericht is geplaatst in Rechten met de tags , , , , , , , , . Bookmark de permalink.